|
Stručni članak
UPOTREBA SUPLEMENATA I LEKOVA U SPORTU - ŠTA SPORTISTI ZAISTA KORISTE?
Nenad Dikić, Jelena Suzić, Nenad Radivojević
Antidoping agencija Republike Srbije
Apstrakt
Uvod: Panel eksperata Australijskog instituta za sport (AIS) podelio je dijetetske suplemente (DS) u četiri grupe: grupa A – odobreni DS, grupa B – DS u razmatranju, grupa C – DS bez jasnog dokazanog korisnog efekta i grupa D – zabranjeni DS.
Cilj: Cilj studije je da kvantitativno i kvalitativno analizira dijetetske suplemente i lekove koje koriste sportisti.
Metode: Doktori ADAS su analizirali formulare za doping kontrolu rađenih na nacionalnim i internacionalnim takmičenjima, kao i van takmičenja urađenih u periodu od 2005. do 2008. godine. Sportisti (n = 912; dob 23,9 ± 6 god; 72% muškarci) iz raznih sportova su odgovarali na pitanje koje su DS i lekove uzeli u poslednjih 7 dana.
Rezultati: Od 2535 prijavljene supstance 69,7% (1767) su bili DS, a 28,9% (734) lekovi. DS je uzelo 74,6% (3,17 po sportisti) a lekove 40,6% sportista (1.98 po sportisti). Oko 21,2 % svih sportista je prijavilo 6 i više različitih preparata, dok je jedan prijavio čak 17 različitih preparata uzetih istovremeno. Najčešće korišćeni DS su multivitamini, multiminerali i aminokiseline. Prema klasifikaciji AIS najveći broj DS pripada grupi A (56,3%) zatim B sa 14,4%, C sa 32,7% i D sa 2,2%. Najveći broj sportista koji su koristili lekove uzeli su nesteroidne antireumatike (n = 225, 66%; 24,7% od svih ispitanih sportista). Više od jednog nesterodinog antireumatika je uzelo 22% (50) sportista, a najveća učestalost je zabeležena kod najmlađih sportista (p <0.05).
Zaključak: Studija potvrđuje prekomerno uzimanje DS i lekova od strane sportista. Činjenica da veliki broj sportista uzima suplemente bez jasnih indikacija i uticaja na sportsku sposobnost ukazuje na neophodnost edukacije. Količina i kombinacija uzetih supstanci opravdava sumnju na zdravstveni rizik i potencijalno neželjene posledice.
Abstract
Introduction: Australian Institute of Sport (AIS) categorized nutritional supplements (NS) in four groups: group A - approved NS, group B - NS under consideration, group C - no clear proof of beneficial effects and group D - banned NS.
Objectives: The aim of our study was to describe qualitatively and quantitatively NS and medications used by elite athletes.
Methods: We analyzed data collected from athletes (n = 912; age 23,9 ± 6 yrs; 72% male) from national, international competitions and out-of-competition done by ADAS from 2005 - 2008.
Results: Among 2535 reported substances 69,7% (1767) were NS and 28,9% (734) medications. NS have taken by 74,6% (3,17 per athlete) and medications by 40,6% of athletes (1.98 per athlete). Almost 21,2 % of all users reported use of 6 or more different products and one athlete took 17 different products at the same time. In group A of AIS classification was 56,3% and from group B, C and D, 14,4%, 32,7%, 2,2%, respectively. Majority of athletes who reported use of medication used NSAID (n = 225, 66%; 24,7% of all examined athletes). More than one NSAID was taken by 22% (50) users. In addition, more frequent use of NS among younger athletes was observed (p <0.05).
Conclusion: Our study confirmed overuse of supplements and drugs by elite athletes. Fact that large number of athletes used supplements with no evident performance or health benefits, demonstrated the need for specific educational initiatives. Amount, quantity and combination of reported products raised concern about risk of potential side events.
To download PDF (Adobe Acrobat) version, click here
|
