SEZONSKE ALTERACIJE BIOHEMIJSKO-HEMATOLOŠKIH PARAMETARA KOD VRHUNSKIH SPORTISTA

Sead Malićević
Fudbalski klub Partizan, Beograd

Uvod. Redovnim kontrolama biohemijsko-hematoloških parametara (BHP) može da se prati zdravstveno stanje sportiste i na vreme izvrše promene u treningu, ishrani ili suplementaciji, pre razvoja ozbiljnih poremećaja homeostaze i zdravlja sportiste.
Cilj. Cilj ovog rada bio je da se utvrdi koji od BHP bliže prikazuju zdravstveno stanje sportista u relaciji sa redovnim treninzima i takmičenjem i ukazuju na potencijalne poremećaje biohemijske i funkcionalne homeostaze; da se proveri da li BHP mogu da posluže u svrhu evaluacije trenažnog procesa, programa ishrane i suplementacije; da se utvrdi koji od BHP treba da se odredjuju na početku, a koji tokom polusezona fudbalskog prvenstva.
Metod. Tokom četiri godine merene su serumske vrednosti više biohemijsko-hematoloških parametara kod 27-35 vrhunskih sportista četiri puta u toku godine, pre početka i tokom obe takmičarske polusezone. Statistički je proveravana značajnost nalaza i odredjivana relativna vrednost promena u prosečnim vrednostima parametara.
Rezultati. Utvrdjeno je da kod nekih parametara postoji pravilnost u ponašanju, kao i statistička značajnost (kreatin fosfokinaza, aspartat aminotransferaza, elementi crvene krvne loze, serumsko gvoždje, broj leukocita). Ostali parametri veoma malo osciliraju tokom sezone. Od velikog je značaja da neke izmerene vrednosti izlaze van referentnog opsega i mogu da ukažu na značajne promene u zdravstvenom stanju.
Zaključak. Utvrdjeno je da ima potrebe da se neki od parametrara, ne svi, češće prate tokom sezone. Na osnovu svega navedenog, sastavljena je nova lista biohemijsko-hematoloških parametara koji bliže oslikavaju stanje i promene u zdravstvenom stanju sportista. Na ovaj način se povećava efikasnost praćenja i ostvaruje znatna ušteda u resursima i sredstvima.
Ključne reči: biohemijski parametri, hematološki parametri, analiza krvi, vrhunski sportisti, fudbal

SEASONAL ALTERATIONS OF BIOCHEMICAL AND HAEMATOLOGICAL PARAMETERS IN ELITE ATHLETES

Sead Malicevic
Partizan Belgrade Football Club

Introduction. Regular checks of certain biochemical and haematological parameters of an athlete can help in early discovering health disorders and be useful in evaluating training, nutrition and supplementation programmes.
Aim. Aim of this study was to investigate which of the biochemical and haematological parameters express health condition of an athlete in relation to daily training schedule and appoint to potential disorders in homeostasis of the body. Other goal was to check the option of using certain laboratory analyses in order to evaluate training process and programmes of nutrition and supplementation. Another aim was to found-out which of the parameters should be assessed in regular (pre-competition) medical tests and which in control checks (during season).
Methods. During four years, serum values of numerous biochemical and haematological parameters were measured in 27-35 elite athletes. Checks took place four times a year, before and during both half-seasons.
Results. There has been a rule and statistical significance in alterations of some parameters (creatine kinase, aspartate aminotransferase, serum iron, total leukocyte count, total erythrocyte count, haemoglobin, haematocrit). Rest of the parameters alter insignificantly during season. It is important to stress that some of the values were far out of the reference range.
Conclusion. In order to follow-up the changes in health of an athlete and evaluate training, nutrition and supplementation plans, there is a need to follow-up only some of the biochemical and haematological parameters during season. Our newly suggested and revised list of parameters better express status and changes in health of an athlete and make savings in finances and resources.

Keywords: biochemical parameters, haematological parameters, blood analysis, elite athletes, soccer

Kliknite ovde da downloadujete pdf (Adobe Acrobat) verziju rada