Stručni članak

OSNOVA SPORTSKOG RAZVITKA

Kemal Idrizović, Filozofski fakultet Nikšić
Igor Jukić, Kineziološki fakultet Zagreb

Zahtjevi, koje je u posljednjih pedesetak godina enormna progresija sportskih ostvarenja postavila trenerima, doveli su do manje, ili više, namjernog odstupanja od osnovnih principa dugoročnog sportskog razvitka. Sve veći nivo sportskih rezultata i sve veći pritisak da se što prije dođe do elitnog nivoa pojedinca, u sportskoj su praksi doveli do situacije koja već godinama i to naglašeno u našoj sredini, daje veoma negativne efekte. Osim tog efekta da se oblikuju sportisti mnogo podložniji povredama nego ranije, i što imamo sportiste u sportskim igrama koji ne uspijevaju da zadrže kontinuitet u vrhunskom bavljenju svojom sportskom disciplinom, imamo pojavu koja više nimalo nije rijetka, a označava sve lošiju tehniku (koordinaciju). Ako se sve to pojednostavi, može se vidjeti da se tu radi o nepoznavanju osnovnih kretnih struktura, koje su prije svega osnov svakodnevnog života, a zatim i visokokvalitetnog bavljenja sportom. Kretne strukture o kojima govorimo su zapravo prirodni oblici kretanja, koji su i po svojoj biomehaničkoj strukturi i na osnovu fenomena angažovanosti muskulature, kao i na osnovu parcijalizacije multidimenzionalnih motoričkih konstrukcija, elementi bilo kojeg trenažnog sistema (kondicionog, taktičkog ili tehničkog). Kako je došlo do jedne ovakve situacije? Razloga je veoma mnogo, međutim onaj osnovni predstavlja želju, a u određenim slučajevima i neosnovanu potrebu za vrhunskim sportskim rezultatima. Planski određivano i programski definisano, u nekoliko decenija, fundamentalni principi sportskog razvoja su doživjeli promjene. One su dovele do trenutnog stanja koje bez obzira na jedan broj pozitivnih efekata, ipak u dugoročnom smislu, bilo da se radi o sportskoj karijeri pojedinca, ili o kompletnoj strategiji sporta u nekoj sredini, ne dozvoljava projekciju stabilne i kvalitetne nacionalne škole sporta, u najširem smislu tih riječi.
Ključne riječi: osnovne kretne strukture, sportski razvitak, sportski rezultat.

Enormous progress experienced in sports achievements over past fifty-year period have made demands on trainers and have led to, more or less, intended deviations from basic principles of long-term development of athletes. Increasing level of sports results in practice have led to the situation that, for years so far and in an accentuated manner in our surroundings, shows negative effects. Besides the resulting fact that athletes are more vulnerable to injuries than ever before and that there are athletes participating in games and not managing to keep the continuity in going in for their sports disciplines, there is also another phenomenon that is not rare at all and that entails even worse technique (coordination). If we make all previously said simpler, we can conclude that this is about the ignorance of basic movement structures, which are actually basis for everyday life – not to talk about going in for sports. The movement’s structures we discuss here are actually the natural forms of movement, which, according to their biochemical structures and based on the phenomenon of muscular engagement and partial engagement of multidimensional motoric modalities, are the fundamentals for whichever workout system (fitness, tactic or technique). What is the cause of such situation? There are numerous ones. However, the basic one is the desire - in certain situation the one without any grounds - to achieve top scores in sports. The fundamental principles of the development of athletes have experienced changes over several decades, as identified by plans and defined by programs. Those changes have led to the current situation that, in long-term and regardless of a number of positive effects, does not allow the existence of a stable and high quality national tradition in sports games in the broadest sense of the notions either if it is about sport career of an individual athlete or about the complete sports strategy in a setting.
Key words: basic movement structures, athletes development, sports results.

Kliknite ovde da downloadujete pdf (Adobe Acrobat) verziju rada