Stručni članak

GENERALNA VALIDACIJA METODE ZA PROCENU RADNE PRIPREMLJENOSTI VRHUNSKIH VATERPOLISTA U VERTIKALNOJ PLIVAČKOJ POZICIJI

Milivoj Dopsaj, Policijska akademija, Beograd
Vassilios Thanopoulos, Fakultet fizičkog vaspitanja i sportske nauke, Atina

Osnovni cilj istraživanja je da utvrdi nivo generalne pouzdanosti i diskriminativnosti primenjene metode za procenu osnovne radne pripremljenosti vrhunskih vaterpolista u vertikalnoj plivačkoj poziciji. Sekundarni cilj je da se iste karakteristike utvrde i u funkciji strukturne validacije testa, tj. procene njegove osnovne metrološke karakteristike u odnosu na različite režime naprezanja (aerobno - alaktatna, aerobno – laktatna i aerobna komponenta), kao i u odnosu na različite karakteristike datih energetskih sistema (radni intenzitet, radna moć i radni kapacitet datih sistema). Ukupni uzorak ispitanika je bio sastavljen od 56 ispitanika, podeljenih u tri subuzorka: grupu visoko utreniranih ispitanika - 22 vaterpolo igrača (WPSCG); grupu dobro utreniranih ispitanika - 10 studenata Policijske akademije koji su bili članovi plivačke sekcije (PAWPS); i kontrolnu grupu - 24 dobrovoljaca, studenata Policijske akademije (PACONTR). Zadatak ispitanika tokom testiranja je bio da se održavaju u vertikalnoj plivačkoj poziciji na površini vode sa različitim težinama tega, koje su predstavljale malo, srednje, veliko i submaksimalno opterećenje. Na osnovu tih podataka, primenom metode matematičkog modelovanja, definisana je funkcija jednačine zavisnosti Radna moć – vreme (Power – time ili P–t) za svakog ispitanika. Na osnovu dobijenih modela P-t sintetizovane su vrednosti mase tega, izražene u kg, sa kojima su dati igrači iz subuzoraka mogu da se održavaju u vertikalnoj plivačkoj poziciji u sledećim vremenskim intervalima: 5, 10 i 15 sekundi, anaerobno-alaktatni režim rada sa aspekta intenziteta, moći i kapaciteta kreatin-fosfatnog sistema; 45, 60 i 120 sekundi, anaerobno-laktatni režim rada sa aspekta intenziteta, moći i kapaciteta glikolitičkog sistema; 300, 600 i 1800 sekundi, aerobni režim rada sa aspekta intenziteta, moći i kapaciteta kiseoničkog sistema. Rezultati su pokazali da je predloženi metod testiranja generalno validan na nivou od 90.0% (R2 =0.900). Dobijene jednačine zavisnost P–t definisale su modele za procenu pripremljenosti za održavanje u vertikalnoj plivačkoj poziciji u sledećem obliku: za WPSCG - y = 61.3461x -0.2586, za PAWPS - y = 62.3416x -0.3440, i za PACONTR - y = 95.3458x -0.4876. U odnosu na strukturu, rezultati su pokazali manju pouzdanost (iako statistički značajanu), na nivou od 33.6% u odnosu na prvih pet intervala, tj. od 5, 10,15, 45 i 60 sekundi, tj. u za vaterpolo veoma važnim intenzitetima naprezanja. Radi povećanja diskriminativnosti predloženog testa i u pomenutih pet vremenskih intervala, preporučuje se sledeće: 1) uvođenje i pete testovne težine od 25 kg, koja bi obezbedila validnije podatke u odnosu na vremenski interval od 15 do 30 sekundi, što bi značilo da se testiranje realizuje sa težinama od 14, 16, 18, 20 i 25 kg; 2) u slučaju zadržavanja modela testiranja od četiri različite težine, model testovnih težina bi bio - 14, 17, 20 i 25 kg.
Ključne reči: vrhunski vaterpolo igrači, pripremljenost u vertikalnoj plivačkoj poziciji, testiranje

The aim of the research is to estimate general validity and discriminativity value of the suggested method for evaluating vertical swimming ability of elite water polo players. The second aim is to check structural validity and disciminativity value of this method according to different energetics mechanisms (anaerobic – alactic, anaerobic – lactic and aerobic-energetic suplly), and also different working characteristics of theirs as well as intensity, power and capacity of systems. The research has been carried out on a sample of 56 subjects, where 22 were elite national level water polo players (WPSCG), 10 were wery good swim and waterpolo trained subjects sample (PAWPS), and 24 represented the control sample (PACONTR). Each subject has been tested four times in different training session with four different weights (one weights per session- minor, medium, major and sub maximal weights). The task was to stay in the vertical swimming position as long as possible by use of only egg-beater kick, while with their hands they performed semi - circle horizontal movement (“horizontal eight”), until to full exhaustion and end of the trial (the time was measured as an all–out trial). On the basis of raw data obtained through testing for each subject the function of dependence equation Power-Time has been calculated applying the general equation y = a · bx. All calculated data are presented in absolute terms - in kg of weight's mass, for the following nine time intervals: 5, 10 and 15 s - anaerobic alactic, 30, 60 and 120 s - anaerobic lactic, 300, 600 and 1800 s - aerobic intensity, power and capacity. The results showed that on the general level used vertical swimming ability testing method is statisticaly significantly valid to the level of 90.0 % (R2 =0.900). The obtained equations of the models specification used to describe generally the examined specific swimming skill of the tested samples are defined by the following formulas: for WPSCG - y = 61.3461x-0.2586, for PAWPS - y = 62.3416x-0.3440, and for PACONTR - y = 95.3458x-0.4876. According to the structure of tested space ie. vertical swimming ability, inferior validity was found (although it was statisticaly significant) in the first five vertical swimming time intervals 5, 10, 15, 45 and 60 seconds, ie. working time intervals which represent very important intensity for good water polo playing. For the purpose of making better disriminativity of used test and for mentioned time interval it was advisable to: 1) improve testing method with fifth testing trial point weight for covering vertical swimming work ability in the time interval between 15 and 30 seconds, which mean that testing procedure have to be realised with 14, 16, 18, 20 and 25 kg of weight; 2) in the case of four weight point testing method, weight have to be 14, 17, 20 and 25 kg.
Key words: elite water polo players, vertical swimming work ability, testing

Kliknite ovde da downloadujete pdf (Adobe Acrobat) verziju rada